Search Icon

Struktura i kontakty

Często zadawane pytania

Zgłoś problem w mieście

Wstęp do przedszkola

Oświadczenie o miejscu zamieszkania

Weryfikacja statusu dokumentu

W Wilnie podczas prac wykopaliskowych na terytorium Wielkiej Synagogi odnaleziono Bimę

 

Badania archeologiczne Wielkiej Synagogi, położonej w centrum miasta przy ul. Niemieckiej, kończą się w tym roku rewelacyjnymi rezultatami: odkryto Bimę – ważną centralną część synagogi, z której czyta się Torę oraz z której prowadzone są nabożeństwa. Znajduje się ona tuż za ceglanym budynkiem przedszkola z 1952 roku. Badania archeologiczne Wielkiej Synagogi rozpoczęły się w 2011 roku – w ubiegłym roku odkryto dwie mykwy (baseny rytualne), a w lipcu międzynarodowa grupa archeologów z Izraela, Stanów Zjednoczonych i Litwy odkryła ogromną zewnętrzną ścianę tylną Wielkiej Synagogi, część podłogi oraz część Bimy.

„W imieniu wszystkich mieszkańców Wilna chciałbym podziękować wszystkim za wspólną pracę. Ekskluzywnym odkryciem archeologów w tym roku jest Bima w Wielkiej Synagodze, z której przez stulecia była czytana Tora. Jest to darem dla wszystkich za ich szczerą współpracę. Duchowe i kulturowe dziedzictwo Wielkiej Synagogi w Wilnie zobowiązuje do roku 2023, obchodząc 700-lecie Wilna, do upamiętnienia Wielkiej Synagogi, niegdyś spalonej przez nazistów, zniszczonej przez Sowietów. Wierzę, że we współpracy z lokalnymi i zagranicznymi społecznościami żydowskimi, uczonymi i badaczami, przywrócimy dźwięk i znaczenie Wielkiej Synagogi Wileńskiej dla kultury Wilna i świata”, – o sensacyjnym odkryciu opowiada mer miasta Wilna Remigijos Šimašius.

Tegoroczne badania archeologiczne prowadzone są przez dr Jona Seligmana (kierownika działu archeologicznego w izraelskim ośrodku dziedzictwa kulturowego) i Justinasa Račasa (archeologa w organizacji „Kultūros paveldo išsaugojimo pajėgos”).

„Kiedy badaliśmy historię Synagogi i jej terytorium, znaleźliśmy miły symboliczny zbieg okoliczności: wcześniej w tym miejscu działała Szkoła Początkowa im. Vytė Nemunėlisa, a jej dyrektor pracował w gabinecie tuż nad najświętszym miejscem w Synagodze – Bimą. Obecnie badana Wielka Synagoga była prawdziwym ośrodkiem kultury i oświaty żydowskiej w Wilnie, a Bima jest centrum samej Synagogi, i odkrycie to ma szczególne znaczenie”, – twierdzi dr Jon Seligman.

Odkryta Bima pochodzi z XVIII wieku i została podarowana Synagodze przez słynnego żydowskiego patrona, który był znany jako Yesod. Dwupoziomową barokową Bimę ozdobiono czterema toskańskimi i ośmioma korytyńskimi filarami. Podczas badań odnaleziono także części tych filarów. Pozostałości Bimy w Wielkiej Synagodze mają historyczne znaczenie członkom żydowskiej społeczności religijnej w Wilnie.

Od pewnego czasu są już odkryte części łaźni, kafelkami udekorowanych częsci męskich mykw oraz kąt samej Synagogi. To tylko pierwsze wyniki badań. Świadczą one o ogromnym potencjale dalszych badań archeologicznych – prawdopodobnie zachowało się więcej unikatowych fragmentów Wielkiej Synagogi w Wilnie.

„Dzisiaj możemy się cieszyć wielkim odkryciem, którego można porównać do odkrycia greckiego Akropola, a tego rodzaju odkrycia nie występują codziennie w Wilnie. Chciałabym podziękować merowi Stolicy za prace nad Synagogą, której upamiętnienie przyniosłoby wiele szacunku zarówno Wilnie, jak i całej Litwie. Fundacja Dobrej Woli i społeczność żydowska na Litwie dołożą wszelkich starań, aby ta synagoga była zachowana i pokazywana ludziom, aby stała się częścią lepiej znanej kultury żydowskiej na Litwie”, – powiedział Faina Kukliansky, przewodnicząca społeczności żydowskiej na Litwie.

Prace wykopaliskowe na terenie Wielkiej Synagogi są realizowane przy pomocy Zenona Baubonisa (Służba Ochrony Dziedzictwa Kulturowego na Litwie), prof. Richarda Freunda (Uniwersytet w Hatford, Connecticut, USA); prof. Harry Jol (Uniwersytet w Wisconsin, Eau Claire, USA) i prof. Philip Reeder (Uniwersytet w Duquesne, Pittsburgh, USA). Badania są wspierane przez Izraelski Ośrodek Dziedzictwa Kulturowego, organizację „Kultūros paveldo išsaugojimo pajėgos”, Fundację Dobrej Woli i Litewską społeczność żydowską (litwaków). Projekt jest wspierany przez Samorząd Miasta Wilna.

Projekt jest współfinansowany ze środków Fundacji Dobrej Woli w celu realizacji projektu „Badania archeologiczne Wielkiej Synagogi i jej terytorium w Wilnie/ The archaelogical research of the Great Vilnius synagogue and Shullhoyf”. Nr. projektu: GVF-271/2017(2)PR. Głównym partnerem projektu jest społeczność żydowska (litwaków) na Litwie.