Search Icon

Struktura i kontakty

Często zadawane pytania

Zgłoś problem w mieście

Wstęp do przedszkola

Oświadczenie o miejscu zamieszkania

Weryfikacja statusu dokumentu

Przy ulicy Wiwulskiego – tablica upamiętniająca Instytut Badań Żydowskich YIVO

 

 

 

W Wilnie przy ul. Wiwulskiego 18 odsłonięto tablicę upamiętniającą Instytut Badań Żydowskich YIVO. Od 1933 prężnie działał tutaj Żydowski Instytut Naukowy, zajmujący się  historią litewskiej społeczności Litwaków, a jednocześnie historią Litwy. Podczas II wojny światowej działalność placówki była na Litwie niemożliwa, w związku z czym stał się oddziałem YIVO w USA. Obecnie YIVO, czyli Institute for Jewish Research jest najbardziej autorytatywnym źródłem ortografii, leksykografii oraz innych pokrewnych studiów nad językiem jidysz.

 

W uroczystościach udział wzięli przedstawiciele Wspólnoty Litwaków, ambasadorowie, ministrowie, a także wiceprzewodnicząca Rady YIVO Irene Pletke oraz dyrektor YIVO  Jonathan Brenta. Zebranych przywitał mer Wilna Remigijus Šimašius.

 

,,Gdybyśmy żeli dzisiaj w alternatywnym, lepszym świecie, przygotowywalibyśmy się do obchodów 100. rocznicy najbardziej prestiżowej instytucji humanistycznej w Wilnie. Niestety, dzisiaj jesteśmy znacznie skromniejsi – odsłaniamy tablicę, która przypomina nam, co mogłoby być i co musiało by być. Przypomina rozkwit kultury jidysz w Wilnie oraz pewne długi wobec Żydów. Odsłonięcie tablicy upamiętniającej YIVO to mały, ale bardzo ważny historyczny moment” – powiedział mer stolicy.

 

W założonym w 1925 roku Żydowskim Instytucie Naukowym znajdowała się biblioteka ze zbiorem ponad 40 tys. woluminów  oraz wiele cennych rękopisów, a także ok. 10 tys. czasopism z różnych państw. W Instytucie znajdowało się kilka archiwów, muzeum pedagogiki i teatru. Działały tu cztery sekcje naukowe: filologii, historii, ekonomii i statystyki, psychologii i pedagogiki. Pracowali tu najwybitniejsi naukowcy, którzy mieszkali nie tylko w Wilnie, ale również w Warszawie, Berlinie, Rydze, Paryżu i Nowym Jorku.

 

Wiceprzewodnicząca Rady YIVO Irene Pletke podzieliła się wspomnieniami o swoim nauczycielu jidysz, A. Żeleznikowie, który był jednym z założycieli, wykładowców tego Instytutu, a także partyzantem, który po zakończeniu wojny wrócił do Wilna i chciał ze odtworzyć żydowskie życie kulturalne.  Wierzył, że pewnego dnia Instytut będzie mógł kontynuować swoją działalność. W opinii I. Pletki, jesteśmy tego świadkami, ponieważ posiadamy wspaniałe archiwum w Nowym Jorku. Właśnie tam znajdują się odkrycia z Wilna. Z kolei upamiętniająca tablica przypomina, że pomimo zakończenia działalności YIVO w 1940 roku, instytucja wciąż działa.

Honorowymi członkami prezydium YIVO byli najsławniejsi w owym czasie naukowcy oraz działacze społeczni: Albert Einstein, Zygmunt Freud, Edward Bernstein, Szymon Dubnow.